kategorie

Jak działa świetlówka?

Świetlówka (potocznie jarzeniówka) to niskoprężna lampa fluorescencyjna z bańką ze szklanej rury, pokrytej od wewnątrz luminoforem, wypełniona parami rtęci i argonem, zakończona obustronnie wolframowymi elektrodami. Po wzbudzeniu świetlówki ładunki elektryczne poruszają się pomiędzy elektrodami, zderzając się po drodze z atomami rtęci. W wyniku tych zderzeń powstaje promieniowanie ultrafioletowe oddziaływujące na luminofor na powierzchni bańki, który pod jego wpływem emituje promieniowanie widzialne. W zależności od składu chemicznego szkła i luminoforu, powstaje światło o określonej barwie, współczynniku oddawania barw i innych własnościach.

Ze względów konstrukcyjnych można wyróżnić:

• świetlówki liniowe oraz ich mutacje kołowe lub u-kształtne,

• świetlówki kompaktowe niezintegrowane z trzonkami wtykowymi,

• świetlówki kompaktowe zintegrowane z trzonkami gwintowymi E14 i E27.

Świetlówki 

Świetlówka liniowa o kształcie prostej rury obustronnie zakończonej trzonkami pinowymi do dziś stanowi podstawowy rodzaj oświetlenia pomieszczeń typu biurowego, handlowego i przemysłowego. Świetlówki jarzeniowe dostępne są w dwu podstawowych grubościach:

• T8 – bańka o średnicy 26mm, trzonki G13, dostępne moce od 10 do 58W, najbardziej popularne 18W (60cm), 36W (120cm) i 58W (150cm),

• T5 – bańka o średnicy 16mm, trzonki G5, dostępne moce od 4 do 80W.

Oprawa oświetleniowa przystosowana do świetlówek liniowych musi być wyposażona jeden z dwu rodzajów układów zasilających: stateczniki indukcyjne (magnetyczne), do których wymagane są dodatkowe zapłonniki bądź w stateczniki elektroniczne wysokiej częstotliwości, które samodzielnie inicjują zapłon.

W zależności od zastosowanego luminoforu świetlówki liniowe mogą emitować światło o różnych barwach i własnościach. Spośród nich najbardziej są popularne i nadal znajdują nabywców:

• barwa chłodna 6500K – stosowana w miejscach, w których należy wywołać wrażenie, że jest bardziej widno lub podkreślić kolorystykę obiektów w zimnych barwach,

• barwa neutralna 4000, 5000K – sprzyjająca pracy umysłowej, dominująca w biurach, szkołach, sklepach, pomieszczeniach produkcyjnych,

• barwa ciepła 2700, 3000K – sprzyjająca relaksowi, podkreślająca kolorystykę obiektów o ciepłych barwach,

• mięsna (food) – uatrakcyjniające wygląd mięsa i wędlin w ladach chłodniczych,

• aktyniczna – do pułapek na owady lub do utwardzania lakierów i farb m.in. w poligrafii,

• bakteriobójcza – do dezynfekcji m.in. pomieszczeń medycznych.

Ważnym parametrem świetlówek do ogólnych celów oświetleniowych jest współczynnik oddawania barw oznaczany jako Ra lub CRI. Jarzeniówki o najwyższym współczynniku Ra ≥ 90 stosuje się dla stanowisk pracy, na których istnieje konieczność precyzyjnego rozróżniania barw. Współczynnik Ra ≥ 80 mają dobre, a przy tym najbardziej ekonomiczne świetlówki dla mieszkań, biur, przemysłu, szkolnictwa, wszędzie tam, gdzie długotrwale przebywają lub pracują ludzie. Stosowanie świetlówek o współczynniku Ra < 80 jest coraz mniejsze, ograniczone do stref komunikacyjnych i oświetlenia zewnętrznego.

Jak odczytywać oznaczenia typowych świetlówek, np. TLD-18W/840:

• TLD – model świetlówki,

• 18W – moc czynna,

• /8... - współczynnik oddawania barw Ra ≥ 80 (/9… oznaczałoby Ra ≥ 90),

• ...40 – neutralna barwa światła 4000K (…65 oznaczałoby zimną barwę 6500K).

Rozwiązania oświetleniowe ze świetlówki liniowe są nadal bardzo efektywnym sposobem oświetlania powierzchni użytkowych, ale sukcesywnie zastępowane są rozwiązaniami LED, które są przeciętnie o ok. 50% bardziej energooszczędne. Modernizacje wykonuje się na dwa sposoby. Albo stosuje się nowe oprawy oświetleniowe na stałe zintegrowane z diodami LED, albo w dotychczasowych oprawach zamiast świetlówek fluorescencyjnych stosuje się ich zamienniki nazywane rurami, tubami lub „świetlówkami” LED. W zależności od modelu „świetlówki” LED może to się odbyć bez ingerencji w okablowanie oprawy albo z przemostkowaniem połączeń, by pominąć statecznik.

Ile lumenów ma świetlówka

Jest ogólnie wiadome, że zastosowanie rozwiązań LED, zamienników świetlówek fluorescencyjnych przynosi oszczędność ok. 50% energii. Aczkolwiek nie wynika to z faktu, że „świetlówki” LED z tej samej mocy wytwarzają 2 razy więcej światła. Wytwarzają mniej, ale dzięki temu, że emitują światło tylko w pożądanym kierunku, nie ma tak dużych strat na odbiciach wewnątrz opraw i efekt oświetleniowy jest podobny jak dla świetlówek jarzeniowych o 2 razy większej mocy. Dla porównania parametry typowych świetlówek tradycyjnych oraz ich zamienników LED marki Philips:

• 60cm – świetlówka TLD-18/840 1350lm – CorePro LEDTube 8W/840 800lm,

• 120cm – świetlówka TLD-36/840 3350lm – CorePro LEDTube 14,5W/840 1600lm,

• 150cm – świetlówka TLD-58/840 5240lm – CorePro LEDTube 20W/840 2200lm.

Świetlówki